Załącznik Nr 1 
do Uchwały Nr XX / 279 / 2004
Rady Powiatu Raciborskiego 
z dnia 01 czerwca 2004r. 

STATUT  POWIATU  RACIBORSKIEGO

Rozdział I
Postanowienia ogólne

§ 1
 
Statut Powiatu Raciborskiego, zwany dalej Statutem określa: 
1 )  ustrój  Powiatu, organizację wewnętrzną oraz tryb pracy Rady  Powiatu,  Komisji Rady   Powiatu i Zarządu Powiatu, 
2 )  zasady tworzenia klubów radnych Rady  Powiatu, 
3 ) zasady dostępu obywateli do dokumentów  organów Powiatu i  Komisji Rady Powiatu oraz korzystania z nich. 

§ 2

Ilekroć w niniejszej uchwale jest mowa o: 
1) Powiecie – należy przez to rozumieć Powiat Raciborski
2) Radzie – należy przez to rozumieć Radę Powiatu Raciborskiego
3) Komisji – należy przez to rozumieć komisje Rady Powiatu Raciborskiego 
4) Komisji Rewizyjnej – należy przez to rozumieć Komisję Rewizyjną Rady  
    Powiatu Raciborskiego
5) Zarządzie – należy przez to rozumieć  Zarząd Powiatu Raciborskiego
6) Statucie – należy przez to rozumieć Statut  Powiatu Raciborskiego
7) ustawie – należy przez to rozumieć ustawę o samorządzie powiatowym 
8) Przewodniczącym – należ rozumieć Przewodniczącego Rady Powiatu Raciborskiego

Rozdział II 
Powiat Raciborski 

§ 3

1.	Powiat Raciborski jest lokalną wspólnotą samorządową, powołaną dla organizacji życia publicznego na swoim terytorium.
2.	Wszystkie osoby, które na stałe zamieszkują na obszarze Powiatu, z mocy ustawy 
o samorządzie powiatowym, stanowią lokalną wspólnotę samorządową, realizującą swoje zbiorowe cele lokalne poprzez wybory i referendum powiatowe lub za pośrednictwem organów powiatu.

§ 4

1.	Powiat Raciborski położony jest w Województwie Śląskim i obejmuje 
obszar 544 km2.
2.	Granice terytorialne Powiatu Raciborskiego określa mapa, stanowiąca załącznik Nr 1            do Statutu.
3.	W skład Powiatu Raciborskiego wchodzą  gminy: Racibórz, Kuźnia Raciborska, Krzanowice, Krzyżanowice, Kornowac, Nędza, Pietrowice Wielkie, Rudnik.

§ 5

1.	Powiat Raciborski posługuje się herbem, którego wzór zawiera załącznik Nr 2 
do Statutu.
2.	Powiat Raciborski posiada flagę, której wzór stanowi załącznik Nr 3 do Statutu. 
3.	Używanie herbu Powiatu odbywa się na zasadach i warunkach ustalonych w odrębnej uchwale.
4.	Organy Powiatu Raciborskiego używają pieczęci okrągłej zawierającej  pośrodku herb Powiatu, a w otoku  napis odpowiednio: 
Rada Powiatu Raciborskiego, Zarząd Powiatu Raciborskiego.

Rozdział III
Organizacja wewnętrzna Rady 

§ 6

1.	Rada  jest organem stanowiącym i kontrolnym w Powiecie.
2.	Ustawowy skład Rady wynosi  23 radnych.

§ 7

1.	Rada działa na sesjach, poprzez swoje Komisje oraz przez Zarząd wykonujący 
jej uchwały.
2.	Zarząd i Komisje Rady pozostają pod kontrolą Rady, której składają sprawozdania 
ze swojej działalności.
§ 8

Do wewnętrznych jednostek organizacyjnych Rady należą:
1)  Przewodniczący,
2)  Wiceprzewodniczący,  
3)   Komisja Rewizyjna,
4)   Komisje Stałe, wymienione w Statucie.

§ 9

1.	Rada powołuje następujące Stałe Komisje:
1)	Rewizyjną,
2)	Budżetu i Finansów,
3)	Rolnictwa i Ochrony Środowiska,
4)	Rozwoju Gospodarczego, Promocji i Współpracy z Zagranicą,
5)	Zdrowia, Opieki Społecznej, Polityki Prorodzinnej, Wspierania Osób Niepełnosprawnych oraz Bezpieczeństwa,
6)	Oświaty, Kultury, Sportu i Rekreacji. 
2.	Radny powinien być członkiem co najmniej 1 Komisji Stałej.
3.	W czasie trwania kadencji Rada może powołać doraźne Komisje do wykonywania  określonych zadań, określając ich skład i zakres działania.

§ 10

1.	Wyboru Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących dokonuje Rada nowej kadencji 
na pierwszej sesji.

2.	Czynności związane ze zwołaniem pierwszej sesji obejmują:
1)	określenie daty, godziny i miejsca pierwszej sesji nowo wybranej Rady,
2)	przygotowanie projektu porządku obrad,
3)	dokonanie otwarcia sesji, 
4)	powierzenie przewodnictwa obrad najstarszemu wiekiem spośród radnych obecnych na sesji.
3.   Projekt porządku obrad o jakim mowa w ust. 2 pkt 2 powinien obejmować sprawozdanie dotychczasowego Starosty o stanie Powiatu. 

§ 11

Przewodniczący Rady, a w przypadku jego nieobecności Wiceprzewodniczący:
1)  organizuje pracę Rady, a w szczególności:
a)	zwołuje sesje Rady,
b)	czuwa nad zapewnieniem warunków niezbędnych do wykonywania przez radnych 
ich mandatu.
2)  prowadzi obrady Rady, a w szczególności:
a)  przewodniczy obradom,
b)  sprawuje policję sesyjną,
c)  zarządza i przeprowadza głosowanie nad projektami uchwał,
d)  podpisuje uchwały Rady.

§ 12

W przypadku odwołania z funkcji bądź wygaśnięcia mandatu Przewodniczącego 
lub jednego z Wiceprzewodniczących Rady przed upływem kadencji, Rada na swej najbliższej sesji dokona wyboru na wakujące stanowisko.

§ 13

Do obowiązków Wiceprzewodniczących należy wykonywanie zadań zastrzeżonych 
przez ustawę lub Statut dla Przewodniczącego w razie wakatu na stanowisku Przewodniczącego.

§ 14

Pod nieobecność Przewodniczącego jego zadania wykonuje wyznaczony przez niego Wiceprzewodniczący.

§ 15

Obsługę Rady i jej wewnętrznych jednostek organizacyjnych zapewnia Biuro Rady, wchodzące w skład Starostwa Powiatowego w Raciborzu. 

Rozdział IV
Tryb pracy Rady 

1. Sesje Rady

§ 16

1.	Rada obraduje na sesjach i rozstrzyga w drodze uchwał sprawy należące 
do jej kompetencji, określone w ustawie o samorządzie powiatowym oraz w innych ustawach, a także w przepisach prawnych wydawanych na podstawie ustaw.
2.	Oprócz uchwał Rada może podejmować:
1)	czynności  proceduralne,
2)	deklaracje – zawierające samozobowiązanie się do określonego postępowania,
3)	oświadczenia – zawierające stanowisko w określonej sprawie, 
4)	apele – zawierające formalnie niewiążące wezwania adresatów zewnętrznych 
do określonego postępowania, podjęcia inicjatywy czy zadania,
5)	opinie – zawierające oświadczenia wiedzy oraz oceny.
3. Do deklaracji, oświadczeń, apeli i opinii ma zastosowania przewidziany 
w Statucie tryb zgłaszania inicjatywy uchwałodawczej i podejmowania uchwał.

§ 17

1.	Rada odbywa sesje zwyczajne z częstotliwością potrzebną do wykonania zadań Rady, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał.
2.	Sesjami zwyczajnymi są sesje przewidziane w planie pracy Rady.
3.	Sesjami zwyczajnymi są także sesje nie przewidziane w planie, ale zwołane w zwykłym trybie. 
4.	Sesje nadzwyczajne są zwoływane w przypadkach przewidzianych w ustawie.

2. Przygotowanie sesji

§ 18

1.	Sesje przygotowuje Przewodniczący.
2.	Przygotowanie sesji obejmuje:
1)	ustalenie porządku obrad,
2)	ustalenie czasu i miejsca obrad,
3)	zapewnienie dostarczenia radnym materiałów, w tym projektów uchwał, dotyczących poszczególnych punktów porządku obrad.
3.	Sesje zwołuje Przewodniczący Rady, lub z jego upoważnienia – jeden 
z Wiceprzewodniczących.
4.	O terminie, miejscu i proponowanym porządku obrad sesyjnych powiadamia się radnych najpóźniej na 12 dni przed terminem obrad w formie pisemnej.
5.	Powiadomienie wraz z materiałami dotyczącymi sesji poświęconej uchwaleniu budżetu 
i sprawozdania z wykonania budżetu przesyła się radnym najpóźniej na 21 dni 
przed sesją.
6.	W razie niedotrzymania terminów, o jakich mowa w ust. 4 i 5 Rada może podjąć uchwałę o odroczeniu sesji i wyznaczyć nowy termin jej odbycia. Wniosek o odroczenie sesji może być zgłoszony przez radnego tylko na początku obrad, przed głosowaniem nad ewentualnym wnioskiem o zmianę porządku obrad. 
7.	Zawiadomienie o terminie, miejscu i przedmiocie obrad Rady powinno być podane 
do publicznej wiadomości  poprzez:
1)	wywieszenie  zawiadomienia na tablicy ogłoszeń  w hollu Starostwa Powiatowego,
2)	podanie informacji w środkach masowego przekazu,
3)	wywieszenie na tablicy ogłoszeń w urzędach gmin Powiatu.

§ 19

Przed każdą sesją Przewodniczący, po zasięgnięciu opinii Zarządu, ustala listę osób zaproszonych na sesję.
§ 20

Zarząd poprzez Biuro Rady obowiązany jest udzielić Radzie wszelkiej pomocy technicznej 
i organizacyjnej w przygotowaniu i odbyciu sesji.

§ 21
Publiczność obserwująca przebieg sesji zajmuje wyznaczone dla niej miejsca. 

§ 22

Wyłączenie jawności sesji jest dopuszczalne jedynie w przypadkach przewidzianych  
w ustawach. 

§ 23

1.	Sesja odbywa się na jednym posiedzeniu. 
2.	Przewodniczący obrad może przerwać sesję, jeśli na sali obrad nie ma quorum, a dalsze prowadzenie obrad wymaga podejmowania uchwał, w tym przypadku informuje 
o terminie kontynuacji obrad. W przypadku kontynuacji sesji w innym dniu, radnych powiadamia się na piśmie. 
3.	O przerwaniu sesji, Rada może postanowić w szczególności ze względu na niemożliwość wyczerpania porządku obrad lub konieczność jego rozszerzenia, potrzebę uzyskania dodatkowych materiałów lub inne nieprzewidziane przeszkody, uniemożliwiające Radzie właściwe obradowanie lub podjęcie uchwał.
4.	Fakt przerwania obrad oraz imiona i nazwiska radnych, którzy bez usprawiedliwienia opuścili obrady przed ich zakończeniem, odnotowuje się w protokóle.

§ 24 

1.	Kolejne sesje Rady zwoływane są w terminach ustalanych w planie pracy Rady 
lub w terminach określonych przez Przewodniczącego.
2.	Postanowienie ust. 1 nie dotyczy sesji nadzwyczajnych, o jakich mowa w § 17 ust. 4.

§ 25

1.	Rada może rozpocząć obrady tylko w obecności co najmniej połowy swego ustawowego składu.
2.	Przewodniczący nie przerywa obrad, gdy liczba radnych obecnych w miejscu odbywania posiedzenia Rady spadnie poniżej połowy składu; jednakże Rada nie może wówczas podejmować uchwał.

§ 26 

1.	Sesję otwiera, prowadzi i zamyka Przewodniczący.
2.	W razie nieobecności Przewodniczącego czynności określone w ust. 1 wykonuje jeden 
z Wiceprzewodniczących.

§ 27 

1.	Otwarcie sesji następuje po wypowiedzeniu przez Przewodniczącego formuły: „Otwieram ... sesję Rady …”.
2.  Po otwarciu sesji Przewodniczący stwierdza na podstawie listy obecności prawomocność  obrad.
§ 28

Po otwarciu sesji Przewodniczący stawia pytanie o ewentualny wniosek w sprawie zmiany porządku obrad.

§ 29

Porządek obrad obejmuje w szczególności:
1)	przyjęcie protokołu z obrad poprzedniej sesji,
2)	sprawozdanie Zarządu o pracach realizowanych w okresie międzysesyjnym, zwłaszcza 
z wykonania uchwał Rady,
3)	interpelacje i zapytania radnych,
4)	rozpatrzenie projektów uchwał lub zajęcie stanowiska,
5)	odpowiedzi na zgłoszone interpelacje,
6)	wolne wnioski i informacje.

§ 30

1.	Sprawozdanie o jakim mowa w § 29 ust. 2 składa Zarząd lub osoba wyznaczona 
przez Starostę.
2.	Sprawozdania Komisji Rady składają przewodniczący Komisji lub sprawozdawcy wyznaczeni przez Komisje.

§ 31

1.	Interpelacje, zapytania i wnioski radnych są kierowane do Zarządu.
2.	Interpelacje dotyczą spraw powiatowej wspólnoty o zasadniczym charakterze.
3.	Interpelacja powinna zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego, będącego 
jej przedmiotem oraz wynikające zeń pytania.
4.	Interpelacje składa się w formie ustnej lub pisemnej na ręce Przewodniczącego; Przewodniczący niezwłocznie przekazuje interpelację adresatowi.
5.	Odpowiedź na interpelacje jest udzielana w formie ustnej lub pisemnej, w terminie 
14 dni – na ręce Przewodniczącego i radnego składającego interpelację. Odpowiedzi udziela Zarząd albo właściwe rzeczowo osoby, upoważnione do tego 
przez  Starostę.
6.	W razie uznania odpowiedzi za niezadowalającą, radny interpelujący może zwrócić się do Przewodniczącego o nakazanie niezwłocznego uzupełnienia odpowiedzi.
7.	Przewodniczący informuje radnych o złożonych interpelacjach i odpowiedziach 
na nie na najbliższej sesji Rady, w ramach odrębnego punktu porządku obrad.
§ 32

1.	Zapytania składa się w sprawach aktualnych problemów Powiatu, także w celu uzyskania informacji o konkretnym stanie faktycznym.
2.	Zapytania formułowane są  ustnie lub pisemnie na ręce Przewodniczącego Rady. 
Jeśli bezpośrednia odpowiedź na zapytanie nie jest możliwa, pytany udziela odpowiedzi pisemnej w terminie 21 dni. Paragraf 31 ust. 5, 6 i 7 stosuje się odpowiednio.

§ 33

1.	Przewodniczący Rady prowadzi obrady według ustalonego porządku, otwierając 
i zamykając dyskusje nad każdym z punktów.
2.	Przewodniczący Rady udziela głosu według kolejności zgłoszeń; w uzasadnionych przypadkach może także udzielić głosu poza kolejnością.
3.	Radnemu nie wolno zabierać głosu bez zezwolenia Przewodniczącego Rady.
4.	Przewodniczący Rady może zabierać głos w każdym momencie obrad.
5.	Przewodniczący Rady może udzielić głosu osobie nie będącej radnym.

§ 34

1.	Przewodniczący Rady czuwa nad sprawnym przebiegiem obrad, a zwłaszcza 
nad zwięzłością wystąpień radnych oraz innych osób uczestniczących w sesji.
2.	Przewodniczący Rady może czynić radnym uwagi dotyczące tematu, formy i czasu trwania ich wystąpień, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach przywołać mówcę „do rzeczy”.
3.	Jeżeli temat lub sposób wystąpienia albo zachowania radnego zakłócają porządek obrad bądź uchybiają powadze sesji, Przewodniczący Rady przywołuje radnego 
„do porządku”, a gdy przywołanie nie odniosło skutku może odebrać mu głos, nakazując odnotowanie tego faktu w protokóle.
4.	Postanowienia ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do osób spoza Rady zaproszonych 
na sesję i do publiczności.
5.	Po uprzednim ostrzeżeniu Przewodniczący Rady może nakazać opuszczenie sali tym osobom spośród publiczności, które swoim zachowaniem lub wystąpieniami zakłócają porządek obrad bądź naruszają powagę sesji.
§ 35

Na wniosek radnego, Przewodniczący Rady przyjmuje do protokołu sesji wystąpienie radnego zgłoszone na piśmie, lecz nie wygłoszone w toku obrad, informując o tym Radę.

§ 36

1.	Przewodniczący Rady udziela głosu poza kolejnością w sprawie wniosków natury formalnej, w szczególności dotyczących:
1) stwierdzenia  quorum,
2) zmiany porządku obrad,
3) ograniczenia czasu wystąpienia dyskutantów,
4) zamknięcia listy mówców lub kandydatów,
5) zakończenia dyskusji i podjęcia uchwały,
6) zarządzenia przerwy,
7) odesłania projektu uchwały do Komisji,
8) przeliczenia głosów,
9) przestrzegania regulaminu obrad.
2.   Wnioski formalne Przewodniczący Rady poddaje pod dyskusję po dopuszczeniu jednego głosu „za” i jednego głosu „przeciwko” wnioskowi, po czym poddaje sprawę 
pod głosowanie.
§ 37

1.	Sprawy osobowe Rada rozpatruje w obecności zainteresowanego. Rada może jednak postanowić inaczej.
2.	Postanowienie ust. 1 nie dotyczy przypadków nieusprawiedliwionej nieobecności zainteresowanego na sesji.

§ 38

1.	Po wyczerpaniu listy mówców, Przewodniczący Rady zamyka dyskusję. W razie potrzeby zarządza przerwę w celu umożliwienia właściwej Komisji lub Zarządowi ustosunkowania się do zgłoszonych w czasie debaty wniosków, a jeśli zaistnieje taka konieczność – przygotowania poprawek w rozpatrywanym dokumencie.
2.	Po zamknięciu dyskusji Przewodniczący Rady rozpoczyna procedurę głosowania.
3.	Po rozpoczęciu procedury głosowania, do momentu zarządzenia głosowania, Przewodniczący Rady może udzielić radnym głosu tylko w celu zgłoszenia 
lub uzasadnienia wniosku formalnego o sposobie lub porządku głosowania.

§ 39

1.	Po wyczerpaniu porządku obrad Przewodniczący Rady kończy sesję, wypowiadając formułę „ Zamykam … sesję Rady …”.
2.	Czas od otwarcia sesji do jej zakończenia uważa się za czas trwania sesji.
3.	Postanowienie ust. 2 dotyczy także sesji, która objęła więcej niż jedno posiedzenie.

§ 40

1.	Rada jest związana uchwałą od chwili jej podjęcia.
2.	Uchylenie lub zmiana podjętej uchwały może nastąpić tylko w drodze odrębnej uchwały podjętej nie wcześniej  niż na następnej sesji.
3.	Postanowienia ust. 2 nie stosuje się w odniesieniu do oczywistych omyłek. 

§ 41

Do wszystkich osób pozostających w miejscu obrad po zakończeniu sesji lub posiedzenia mają zastosowanie ogólne przepisy porządkowe właściwe dla miejsca, w którym sesja się odbywa.
§ 42

1.	Pracownik Biura Rady sporządza z każdej sesji protokół.
2.	Przebieg sesji nagrywa się na taśmę magnetofonową, którą przechowuje się do czasu przyjęcia  protokołu z obrad poprzedniej sesji.

§ 43

1.	Protokół z sesji musi wiernie odzwierciedlać jej przebieg.
2.	Protokół z sesji powinien w szczególności zawierać:
1)	numer, datę i miejsce odbywania sesji, godzinę jej rozpoczęcia i zakończenia 
oraz wskazywać numery uchwał, imię i nazwisko Przewodniczącego obrad 
i protokolanta,
2)	stwierdzenie prawomocności posiedzenia,
3)	imiona i nazwiska nieobecnych członków Rady z ewentualnym podaniem przyczyn nieobecności,
4)	odnotowanie przyjęcia protokółu z poprzedniej sesji,
5)	ustalony porządek obrad,
6)	przebieg obrad, a w szczególności treść wystąpień albo ich streszczenie, teksty zgłoszonych, jak również uchwalonych wniosków, a nadto odnotowanie faktów zgłoszenia pisemnych wystąpień,
7)	przebieg głosowania z wyszczególnieniem liczby głosów: „za”, „przeciw” 
i „wstrzymujących” oraz głosów nieważnych, 
8)	wskazanie wniesienia przez radnego zdania odrębnego do treści uchwały,
9)	podpis Przewodniczącego obrad i osoby sporządzającej protokół.

§ 44

1.	W trakcie obrad lub nie później niż na najbliższej sesji radni mogą zgłaszać poprawki 
lub uzupełnienia do protokółu, przy czym o ich uwzględnieniu rozstrzyga Rada 
po wysłuchaniu protokolanta i przesłuchaniu taśmy magnetofonowej z nagraniem przebiegu sesji.

§ 45

1.	Do protokołu dołącza się listę obecności radnych oraz odrębną listę zaproszonych gości, teksty przyjętych przez Radę uchwał, usprawiedliwienia osób nieobecnych, oświadczenia i inne dokumenty złożone na ręce Przewodniczącego Rady.
2.	Uchwały Przewodniczący Rady doręcza Zarządowi najpóźniej w ciągu 7 dni od dnia zakończenia sesji.
§ 46

1.	Obsługę biurową sesji (wysyłanie zawiadomień, wyciągów z protokołów itp.) sprawują pracownicy  Biura Rady.

3. Uchwały

§ 47

1.	Uchwały, o jakich mowa w § 16 ust. 1, a także deklaracje, oświadczenia apele i opinie, 
o jakich mowa w § 16 ust. 2 – 5 są sporządzone w formie odrębnych dokumentów.
2.	Przepis ust. 1 nie dotyczy postanowień proceduralnych.

§ 48

1.	Inicjatywę uchwałodawczą posiada:
1)	pięciu radnych 
2)	Zarząd
3)	Komisje Rady
4)	kluby radnych, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej.
2.	Projekt uchwały powinien określać w szczególności:
1)	tytuł uchwały,
2)	podstawę prawną,
3)	postanowienia merytoryczne,
4)	w miarę potrzeby określenie źródła sfinansowania realizacji uchwały,
5)	określenie organu odpowiedzialnego za wykonanie uchwały, ustalenie terminu     obowiązywania lub wejścia w życie uchwały. 
3.	Projekt uchwały powinien być przedłożony Radzie wraz z uzasadnieniem, w którym należy wskazać potrzebę podjęcia uchwały oraz informację o skutkach finansowych 
jej realizacji.
4.	Projekty uchwał są opiniowane co do ich zgodności z prawem przez radcę prawnego.

§ 49

Uchwały Rady powinny być zredagowane w sposób zwięzły, syntetyczny, przy użyciu wyrażeń w ich powszechnym znaczeniu. W projektach uchwał należy unikać posługiwania się wyrażeniami specjalistycznymi, zapożyczonymi z języków obcych i neologizmami.

§ 50

1.	Ilekroć przepisy prawa ustanawiają wymóg działania Rady po zaopiniowaniu 
jej uchwały, w uzgodnieniu lub w porozumieniu z organami administracji rządowej 
lub innymi organami, do zaopiniowania lub uzgodnienia przedkładany jest projekt uchwały przyjęty przez Radę.
2.	Postanowienie ust. 1 nie ma zastosowania, gdy z przepisów prawa wynika, że przedłożeniu podlega projekt uchwały Rady, sporządzony przez Zarząd.

§ 51

1.	Uchwały Rady podpisuje Przewodniczący Rady, o ile ustawy nie stanowią inaczej. 
2.	Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do Wiceprzewodniczącego prowadzącego obrady. 

§ 52

1.	Biuro Rady ewidencjonuje oryginały uchwał w rejestrze uchwał i przechowuje 
wraz z protokołami sesji Rady.
2.  Uwierzytelnione kopie uchwał  przekazuje się Zarządowi do realizacji  i do wiadomości zależnie od ich treści.

4. Procedura głosowania

§ 53

1.	W głosowaniu biorą udział wyłącznie radni.
2.	Radny ma obowiązek złożyć wniosek do Przewodniczącego obrad o wyłączenie 
z udziału w głosowaniu jeśli dotyczy ono jego interesu prawnego. 
3.	Fakt złożenia przez radnego wniosku o wyłączenie z udziału w głosowaniu odnotowuje się w protokóle sesji.
§ 54

1.	Głosowanie jawne odbywa się przez podniesienie ręki.
2.	Głosowanie jawne zarządza i przeprowadza Przewodniczący obrad, przelicza oddane głosy „za”, „przeciw” i „wstrzymujące się”, sumuje je i porównując z listą radnych obecnych na sesji, względnie ze składem lub ustawowym składem Rady, nakazuje odnotowanie wyników głosowania w protokóle sesji.
3.	Wyniki głosowania jawnego ogłasza Przewodniczący obrad.

§ 55

1.	W głosowaniu tajnym radni głosują za pomocą kart ostemplowanych pieczęcią Rady, przy czym każdorazowo Rada ustala sposób głosowania, a samo głosowanie przeprowadza wybrana z grona Rady Komisja Skrutacyjna z wyłonionym spośród siebie przewodniczącym.
2.	Komisja Skrutacyjna przed przystąpieniem do głosowania objaśnia sposób głosowania 
i przeprowadza je, wyczytując kolejno radnych z listy obecności.
3.	Kart do głosowania nie może być więcej niż radnych obecnych na sesji.
4.	Po przeliczeniu głosów Przewodniczący Komisji Skrutacyjnej odczytuje protokół, podając wynik głosowania.
5.	Karty z oddanymi głosami i protokół głosowania stanowią załącznik do protokółu sesji.

§ 56

1.	Przewodniczący obrad przed poddaniem wniosku pod głosowanie precyzuje i ogłasza Radzie proponowaną treść wniosku w taki sposób, aby jego redakcja była przejrzysta, 
a wniosek nie budził wątpliwości co do intencji wnioskodawcy.
2.	W pierwszej kolejności Przewodniczący obrad poddaje pod głosowanie wniosek najdalej idący, jeśli może to wykluczyć potrzebę głosowania nad pozostałymi wnioskami. Ewentualny spór co do tego, który z wniosków jest najdalej idący rozstrzyga Przewodniczący obrad.
3.	W przypadku głosowania w sprawie wyborów osób, Przewodniczący obrad 
przed zamknięciem listy kandydatów zapytuje każdego z nich czy zgadza się kandydować i po otrzymaniu odpowiedzi twierdzącej poddaje pod głosowanie zamknięcie listy kandydatów, a następnie zarządza wybory.
4.	Przepis ust. 3 nie ma zastosowania, gdy nieobecny kandydat złożył uprzednio zgodę 
na piśmie.
§ 57

1.	Jeżeli oprócz wniosku (wniosków) o podjęcie uchwały w danej sprawie zostanie zgłoszony wniosek o odrzucenie tego wniosku (wniosków), w pierwszej kolejności Rada głosuje nad wnioskiem o odrzucenie wniosku (wniosków) o podjęcie uchwały.
2.	Głosowanie nad poprawkami do poszczególnych paragrafów lub ustępów projektu uchwały następuje według ich kolejności, z tym, że w pierwszej kolejności Przewodniczący obrad poddaje pod głosowanie te poprawki, których przyjęcie 
lub odrzucenie rozstrzyga o innych poprawkach.
3.	W przypadku przyjęcia poprawki wykluczającej inne poprawki do projektu uchwały, poprawek tych nie poddaje się pod głosowanie.
4.	W przypadku zgłoszenia do tego samego fragmentu projektu uchwały kilku poprawek stosuje się zasadę określoną w § 57 ust. 2.
5.	Przewodniczący obrad może zarządzić głosowanie łącznie nad grupą poprawek 
do projektu uchwały.
6.	Przewodniczący obrad zarządza głosowanie w ostatniej kolejności za przyjęciem uchwały w całości ze zmianami wynikającymi z poprawek wniesionych do projektu uchwały.
7.	Przewodniczący obrad może odroczyć głosowanie, o jakim mowa w ust. 6 na czas potrzebny do stwierdzenia, czy wskutek przyjętych poprawek nie zachodzi sprzeczność pomiędzy poszczególnymi postanowieniami uchwały.

§ 58

1.	Głosowanie zwykłą większością głosów oznacza, że przechodzi wniosek 
lub kandydatura, która uzyskała większą liczbę głosów „za” niż „przeciw”. Głosów wstrzymujących się  i nieważnych nie dolicza się do żadnej z grup głosujących „za” 
czy „przeciw”.
2.	Jeżeli celem głosowania jest wybór jednej z kilku osób lub możliwości, przechodzi kandydatura lub wniosek, na który oddano liczbę głosów większą od liczby głosów oddanych na pozostałe.

§ 59

1.	Głosowanie bezwzględną większością głosów oraz głosowanie większością 2/3 głosów oznacza, że przechodzi wniosek lub kandydatura, które uzyskały co najmniej jeden głos więcej od sumy pozostałych ważnie oddanych głosów, to znaczy przeciwnych 
i wstrzymujących się.
2.	Głosowanie bezwzględną większością ustawowego składu Rady oznacza, że przechodzi wniosek lub kandydatura, która uzyskała liczbę całkowitą ważnych głosów oddanych 
za wnioskiem lub kandydatem, przewyższającą połowę ustawowego składu Rady, 
a zarazem tej połowie najbliższą.
3.	Bezwzględna większość głosów przy parzystej liczbie głosujących zachodzi wówczas, gdy za wnioskiem lub kandydaturą zostało oddanych 50% + 1 ważnie oddanych głosów.
4.	Bezwzględna większość głosów przy nieparzystej liczbie głosujących zachodzi wówczas, gdy za wnioskiem lub kandydaturą została oddana liczba głosów o 1 większa od liczby pozostałych ważnie oddanych głosów.

5. Komisje Rady

§ 60

1.	Przedmiot  i zakres działania poszczególnych Komisji Stałych i doraźnych  określa Rada w odrębnych uchwałach.
2.	Postanowienie ust. 1 nie dotyczy Komisji Rewizyjnej Rady.

§ 61

1.	Komisje Stałe działają zgodnie z rocznym planem pracy przedłożonym Radzie.
2.	Rada może nakazać Komisjom dokonanie w planie pracy stosownych zmian.

§ 62

1.	Komisje Rady mogą odbywać wspólne posiedzenia.
2.	Komisje Rady mogą podejmować współpracę z odpowiednimi Komisjami innych powiatów, zwłaszcza sąsiadujących, a nadto z innymi podmiotami, jeśli jest to uzasadnione przedmiotem ich działalności.
3.	Komisje uchwalają opinie oraz wnioski i przekazują je Radzie.
4.	Na podstawie upoważnienia Rady, Przewodniczący lub Wiceprzewodniczący Rady, koordynujący pracę Komisji Rady mogą zwołać posiedzenie Komisji i nakazać złożenie Radzie sprawozdania.
§ 63

Pracami Komisji kieruje przewodniczący Komisji wybrany przez Radę lub zastępca przewodniczącego  wybrany przez członków danej Komisji.

§ 64

1.	Komisje pracują na posiedzeniach. 
2.	Do posiedzeń Komisji Stałych stosuje się odpowiednio przepisy o posiedzeniach Komisji Rewizyjnej. 

§ 65

1.	Przewodniczący Komisji Stałych co najmniej raz do roku przedstawiają na sesji Rady sprawozdania z działalności Komisji.
2.	Przepis ust 1 stosuje się odpowiednio do doraźnych Komisji i zespołów powołanych przez Radę.
§ 66

Opinie i wnioski Komisji uchwalane są w głosowaniu jawnym zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy składu Komisji.

6. Radni

§ 67

1.	Radni potwierdzają swoją obecność na sesjach i posiedzeniach Komisji podpisem 
na liście obecności.
2.	Radny w ciągu 7 dni od daty odbycia się sesji lub posiedzenia Komisji, winien usprawiedliwić swoją nieobecność, składając stosowne pisemne wyjaśnienia na ręce Przewodniczącego Rady lub Przewodniczącego Komisji.

§ 68

1.	Spotkania ze swoimi wyborcami radni powinni odbywać nie rzadziej niż raz w roku.
2.	Nie rzadziej niż raz w kwartale radni winni przyjmować w swoich okręgach wyborczych – w terminie i miejscu podanym uprzednio do wiadomości wyborców – osoby, które chciałyby złożyć skargi i wnioski czy postulaty.
3.	Radni mogą, stosownie do potrzeb, przyjmować mieszkańców w siedzibie Starostwa Powiatowego w sprawach dotyczących  Powiatu i jego mieszkańców.

§ 69

1.	W przypadku notorycznego uchylania się przez radnego od wykonywania 
jego obowiązków, Przewodniczący Rady może wnioskować o udzielenie radnemu upomnienia.
2.	Uchwałę w sprawie, o jakiej mowa w ust. 1, Rada podejmuje po uprzednim umożliwieniu radnemu złożenia wyjaśnień, chyba, że nie okaże się to możliwe.

§ 70

1.	W przypadku wniosku pracodawcy zatrudniającego radnego o rozwiązanie z nim stosunku pracy, Rada może powołać komisję doraźną do szczegółowego zbadania wszystkich okoliczności sprawy.
2.	Komisja przedkłada swoje ustalenia i propozycje na piśmie Przewodniczącemu Rady.
3.	Przed podjęciem uchwały w przedmiocie wskazanym w ust. 1 Rada powinna umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień.
§ 71

1.	Rada wystawia radnym dokument podpisany przez Przewodniczącego, w którym stwierdza się pełnienie funkcji radnego.
2.	Radni mogą zwracać się bezpośrednio do Rady we wszystkich sprawach związanych 
z pełnieniem przez nich funkcji radnego.

8.	Wspólne sesje z radami innych 
    jednostek samorządu terytorialnego

§ 72

1.	Rada może odbywać wspólne sesje z radami innych jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia ich wspólnych spraw.
2.	Wspólne sesje organizują przewodniczący rad zainteresowanych jednostek samorządu terytorialnego.
3.	Zawiadomienie o wspólnej sesji podpisują wspólnie przewodniczący lub upoważnieni wiceprzewodniczący zainteresowanych jednostek samorządu terytorialnego.

§ 73

1.	Koszty wspólnej sesji ponoszą równomiernie zainteresowane jednostki samorządu terytorialnego, chyba że radni uczestniczący we wspólnej sesji postanowią inaczej.
2.	Przebieg wspólnych obrad może być uregulowany wspólnym regulaminem uchwalonym przed przystąpieniem do obrad.

Rozdział V
 Zasady i tryb wyboru oraz działania Komisji Rewizyjnej 

1.	Organizacja i wybór Komisji Rewizyjnej

§ 74

1.	Komisja Rewizyjna składa się z Przewodniczącego, Zastępcy Przewodniczącego 
oraz pozostałych członków w liczbie 2 z zastrzeżeniem  ust. 2.
2.	Na wniosek  klubu radnych utworzonego po powołaniu Komisji Rewizyjnej jej skład powiększa się o przedstawiciela tego klubu.
3.	Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej wybiera Rada spośród członków Komisji Rewizyjnej.
4.  Zastępcę Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej oraz Sekretarza wybiera Rada spośród członków Komisji Rewizyjnej. 
§ 75

1.	Skład osobowy Komisji Rewizyjnej powołuje się w drodze uchwały Rady.
2.	Każdy klub radnych może zgłosić po jednym przedstawicielu do składu Komisji Rewizyjnej.
3.	Pozostałych kandydatów na członków Komisji Rewizyjnej w ilości nie przekraczającej ogólnej liczby członków Komisji Rewizyjnej, o której mowa w § 74 ust.1, wyłania Rada  spośród kandydatów zgłoszonych przez radnych.
4.	Powiększenie składu Komisji Rewizyjnej, o którym mowa w § 74 ust. 2 następuje 
w drodze uchwały Rady.
5.	Odwołanie członka ze składu Komisji Rewizyjnej następuje w szczególności w razie :
1)	rezygnacji z członkostwa w Komisji Rewizyjnej,  
2)	rozwiązania klubu radnych , 
3)	złożenia przez klub radnych wniosku o odwołanie jego przedstawiciela ze składu Komisji Rewizyjnej. 
6.	Odwołanie z członkostwa w Komisji Rewizyjnej stwierdza Rada w drodze uchwały  podjętej na najbliższej sesji Rady, licząc  od daty wystąpienia jednej z przyczyn 
o których mowa w ust. 5.
7.   Niepodjęcie przez Radę uchwały, o której mowa w ust.6, jest równoznaczne z ustaniem członkostwa w Komisji Rewizyjnej z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym odbyła się sesja Rady, o której mowa w ust.6. 

§ 76

Przewodniczący Komisji Rewizyjnej organizuje pracę Komisji Rewizyjnej i  prowadzi jej obrady. W przypadku nieobecności Przewodniczącego lub niemożności działania, jego zadania wykonuje jego Zastępca.
§ 77

1.	Członkowie Komisji Rewizyjnej podlegają wyłączeniu od udziału w jej  działaniach 
w sprawach, w których może powstać podejrzenie o ich stronniczość lub interesowność.
2.	W sprawie wyłączenia Zastępcy Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej 
oraz poszczególnych członków decyduje pisemnie Przewodniczący Komisji Rewizyjnej.
3.	O wyłączeniu Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej decyduje Rada.
4.	Wyłączony członek Komisji Rewizyjnej może odwołać się na piśmie od decyzji 
o wyłączeniu do Rady – w terminie  7 dni od daty powzięcia wiadomości o treści 
tej decyzji.

2. Zasady kontroli

§ 78

1.	Komisja Rewizyjna kontroluje działalność Zarządu i powiatowych jednostek organizacyjnych  pod względem:
1) legalności,
2) gospodarności,
3) rzetelności,
4) celowości,
5) zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym.
2. Komisja Rewizyjna bada w szczególności gospodarkę finansową kontrolowanych podmiotów, w tym wykonanie budżetu Powiatu.

§ 79

Komisja Rewizyjna wykonuje inne zadania kontrolne na zlecenie Rady w zakresie 
i w formach wskazanych w uchwałach Rady.

§ 80

Komisja Rewizyjna przeprowadza następujące rodzaje kontroli:
1)  kompleksowe – obejmujące całość działalności kontrolowanego podmiotu lub obszerny zespół działań tego podmiotu,
2) problemowe – obejmujące wybrane zagadnienia lub zagadnienie z zakresu działalności kontrolowanego podmiotu, stanowiące niewielki fragment w jego działalności,
3) sprawdzające – podejmowane w celu ustalenia, czy wyniki poprzedniej kontroli zostały uwzględnione w toku postępowania danego podmiotu.

§ 81

1.	Komisja Rewizyjna przeprowadza kontrole kompleksowe w zakresie ustalonym 
w jej planie pracy, zatwierdzonym przez Radę.
2.	Rada może podjąć decyzję w sprawie przeprowadzenia kontroli kompleksowej 
nie objętej planem, o jakim mowa w ust. 1. 

§ 82

1.	Kontroli Komisji Rewizyjnej nie podlegają zamierzenia przed ich zrealizowaniem, 
co w szczególności dotyczy projektów dokumentów mających stanowić podstawę określonych działań (kontrola wstępna).
2.	Rada może nakazać Komisji Rewizyjnej zaniechanie, a także przerwanie kontroli 
lub odstąpienie od poszczególnych czynności kontrolnych.
3.	Rada może nakazać rozszerzenie lub zawężenie zakresu i przedmiotu kontroli.
4.	Uchwały Rady, o których mowa w ust. 2-3 wykonywane są niezwłocznie.
5.	Komisja Rewizyjna jest obowiązana do przeprowadzenia kontroli w każdym  przypadku podjęcia takiej decyzji przez Radę. Dotyczy to zarówno kontroli kompleksowych, 
jak i  kontroli problemowych oraz sprawdzających.
§ 83

1.	Postępowanie kontrolne przeprowadza się w sposób umożliwiający bezstronne i rzetelne ustalenie stanu faktycznego w zakresie działalności kontrolowanego podmiotu, rzetelne jego udokumentowanie i ocenę kontrolowanej działalności według kryteriów ustalonych w § 78 ust. 1.
2.	Stan faktyczny ustala się na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania kontrolnego.
3.	Jako dowód może być wykorzystane wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. Jako dowody mogą być wykorzystane w szczególności: dokumenty, wyniki oględzin, zeznania świadków, opinie biegłych oraz pisemne wyjaśnienia i oświadczenia kontrolowanych.
3.Tryb kontroli

§ 84

1.	Kontroli kompleksowych dokonują w imieniu Komisji Rewizyjnej zespoły kontrolne składające się co najmniej z dwóch członków Komisji.
2.	Przewodniczący Komisji Rewizyjnej wyznacza na piśmie kierownika zespołu kontrolnego, który dokonuje podziału czynności pomiędzy kontrolujących.
3.	Kontrole problemowe i sprawdzające mogą być przeprowadzane przez jednego członka Komisji Rewizyjnej.
4.	Kontrole przeprowadzane są na podstawie pisemnego upoważnienia wydanego 
przez Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej, określającego kontrolowany podmiot, zakres kontroli oraz osoby (osobę) wydelegowane do przeprowadzenia kontroli.
5.	Kontrolujący obowiązani są przed przystąpieniem do czynności kontrolnych okazać kierownikowi kontrolowanego podmiotu upoważnienia, o których mowa w ust. 4 
oraz dowody osobiste.
§ 85

1.	W razie powzięcia w toku kontroli uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, kontrolujący niezwłocznie zawiadamia o tym kierownika kontrolowanej jednostki 
i Zarząd,  wskazując dowody uzasadniające zawiadomienie.
2.	Jeżeli podejrzenie dotyczy osoby Starosty, kontrolujący zawiadamia o tym Przewodniczącego Rady.
§ 86

1.	Kierownik kontrolowanego podmiotu obowiązany jest zapewnić warunki i środki 
dla prawidłowego przeprowadzenia kontroli.
2.	Kierownik kontrolowanego podmiotu obowiązany jest w szczególności przedkładać 
na żądanie kontrolujących dokumenty i materiały niezbędne do przeprowadzenia kontroli oraz umożliwić kontrolującym wstęp do obiektów i pomieszczeń kontrolowanego podmiotu.
3.	Kierownik kontrolowanego podmiotu, który odmówi wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązany jest do niezwłocznego złożenia na ręce osoby kontrolującej pisemnego wyjaśnienia.
4. Na żądanie kontrolujących, kierownik kontrolowanego podmiotu obowiązany 
jest udzielić ustnych i pisemnych wyjaśnień, także w przypadkach innych, niż określone w ust. 3
§ 87

Czynności kontrolne wykonywane są w miarę możliwości w dniach oraz godzinach pracy kontrolowanego podmiotu.

4. Protokoły kontroli

§ 88

1.	Kontrolujący sporządzają z przeprowadzonej kontroli – w terminie 14 dni od daty jej zakończenia – protokół pokontrolny, obejmujący:
1) nazwę i adres kontrolowanego podmiotu,
2) imię i nazwisko kontrolującego (kontrolujących),
3) daty rozpoczęcia i zakończenia czynności kontrolnych,
4) określenie przedmiotowego zakresu kontroli i okresu objętego kontrolą,
5) imię i nazwisko kierownika kontrolowanego podmiotu,
6) przebieg i wynik czynności kontrolnych, a w szczególności wnioski kontroli wskazujące na stwierdzenie nieprawidłowości w działalności kontrolowanego podmiotu oraz wskazanie dowodów potwierdzających ustalenia zawarte w protokole,
7)  datę i miejsce podpisania protokołu,
8)  podpisy kontrolującego (kontrolujących) i kierownika kontrolowanego podmiotu, 
lub notatkę o odmowie podpisania protokołu z podaniem przyczyn odmowy.
2.  Protokół pokontrolny może także zawierać wnioski oraz propozycje co do sposobu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w wyniku kontroli.

§ 89

1.	W przypadku odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanego podmiotu, jest on obowiązany do złożenia – w terminie  3 dni od daty odmowy – pisemnego wyjaśnienia jej przyczyn.
2.	Wyjaśnienia, o których mowa w ust. 1 składa się na ręce Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej.
§ 90

1.	Kierownik kontrolowanego podmiotu może złożyć na ręce Przewodniczącego Rady uwagi dotyczące kontroli i jej wyników.
2.	Uwagi, o których mowa w ust. 1 składa się w terminie 7 dni od daty przedstawienia kierownikowi kontrolowanego podmiotu protokołu pokontrolnego do podpisania.

§ 91

Protokół pokontrolny sporządza się w trzech egzemplarzach, które -  w terminie 3 dni 
od daty podpisania protokołu – otrzymują: Przewodniczący Rady, Przewodniczący Komisji Rewizyjnej i kierownik kontrolowanego podmiotu.

5. Plany pracy i sprawozdania Komisji Rewizyjnej

§ 92

1.	Komisja Rewizyjna przedkłada Radzie do zatwierdzenia plan pracy w terminie do dnia  15 stycznia każdego roku.
2.	Plan przedłożony Radzie musi zawierać co najmniej:
1) terminy odbywania posiedzeń,
2) terminy i wykaz jednostek, które zostaną poddane kontroli kompleksowej.
3.  Rada może zatwierdzić jedynie część planu pracy Komisji Rewizyjnej; przystąpienie 
do wykonywania kontroli kompleksowych może nastąpić po zatwierdzeniu planu pracy lub jego części.
§ 93

1.	Komisja Rewizyjna składa Radzie – w terminie do dnia 30 stycznia każdego roku – roczne sprawozdanie ze swojej działalności w roku poprzednim.
2.	Sprawozdanie powinno zawierać:
1)	liczbę, przedmiot, miejsca, rodzaj i czas przeprowadzonych kontroli,
2)	wykaz najważniejszych nieprawidłowości wykrytych w toku kontroli,
3)	wykaz uchwał podjętych przez Komisję Rewizyjną,
4)	wykaz analiz kontroli dokonanych przez inne podmioty wraz z najważniejszymi       wnioskami, wynikającymi z tych kontroli,
3.	Poza przypadkiem określonym w ust. 1, Komisja Rewizyjna składa sprawozdanie 
ze swej działalności po podjęciu stosownej uchwały Rady, określającej przedmiot
 i termin złożenia sprawozdania.
4.	Komisja Rewizyjna dokonuje również oceny budżetu Powiatu za rok ubiegły 
oraz wnioskuje w sprawie absolutorium.

6. Posiedzenia Komisji Rewizyjnej

§ 94

1.	Komisja Rewizyjna obraduje na posiedzeniach zwoływanych przez jej Przewodniczącego,  zgodnie z zatwierdzonym planem pracy oraz w miarę potrzeb.
2.	Przewodniczący Komisji Rewizyjnej zwołuje jej posiedzenia, które nie są objęte zatwierdzonym planem pracy Komisji, w formie pisemnej.
3.	Posiedzenia, o jakich mowa w ust 2, mogą być zwoływane z własnej inicjatywy Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej, a także na pisemny umotywowany wniosek:
1) Przewodniczącego Rady
2) nie mniej niż 3 członków Komisji Rewizyjnej.
4.   Przewodniczący Komisji Rewizyjnej może zaprosić na jej posiedzenia:
1) radnych nie będących członkami Komisji Rewizyjnej,
2) osoby zaangażowane na wniosek Komisji Rewizyjnej w charakterze biegłych 
lub ekspertów.
5. Z posiedzenia Komisji Rewizyjnej należy sporządzać protokół, który winien być  podpisany przez wszystkich członków Komisji uczestniczących w posiedzeniu.

§ 95

Uchwały Komisji Rewizyjnej zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu Komisji w głosowaniu jawnym.

§ 96

Obsługę kancelaryjną Komisji Rewizyjnej prowadzi Biuro Rady.

§ 97

1.	Komisja Rewizyjna może korzystać z porad, opinii i ekspertyz osób posiadających wiedzę fachową w zakresie związanym z przedmiotem jej działania.
2.	W przypadku, gdy skorzystanie z wyżej wskazanych środków wymaga zawarcia odrębnej umowy i dokonania wypłaty wynagrodzenia ze środków budżetowych, Przewodniczący Komisji Rewizyjnej przedstawia sprawę na posiedzeniu Rady, celem podjęcia uchwały upoważniającej Zarząd do zawarcia stosownej umowy 
w imieniu Powiatu.

§ 98

1.	Komisja Rewizyjna może na zlecenie Rady lub po powzięciu stosownych uchwał przez wszystkie zainteresowane Komisje, współdziałać w wykonywaniu funkcji kontrolnej 
z innymi Komisjami Rady, w zakresie ich właściwości rzeczowej.
2.	Współdziałanie może polegać w szczególności na wymianie uwag, informacji 
i doświadczeń dotyczących działalności kontrolnej oraz na przeprowadzeniu wspólnych kontroli.
3.	Przewodniczący Komisji Rewizyjnej może zwracać się do przewodniczących innych Komisji Rady o oddelegowanie w skład zespołu kontrolnego radnych mających kwalifikacje w zakresie tematyki objętej kontrolą.
4.	Do członków innych komisji uczestniczących w kontroli, prowadzonej przez Komisję Rewizyjną stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.
5.	Przewodniczący Rady zapewnia koordynację współdziałania poszczególnych Komisji 
w celu właściwego ich ukierunkowania, zapewnienia skuteczności działania 
oraz unikania zbędnych kontroli.
§ 99

Komisja Rewizyjna może występować do organów powiatu w sprawie wniosków 
o przeprowadzenie kontroli przez Regionalną Izbę Obrachunkową, Najwyższą Izbę Kontroli lub inne organy kontroli.
Rozdział VI 
Zasady działania klubów radnych

§ 100

1.	Radni mogą tworzyć kluby radnych, według kryteriów przez siebie przyjętych.
2.	Radny może być członkiem tylko jednego klubu radnych.

§ 101

1.	Warunkiem utworzenia klubu jest zadeklarowanie w nim udziału przez co najmniej 
5 radnych.
2.	Powstanie klubu musi zostać niezwłocznie zgłoszone Przewodniczącemu Rady.
3.	W zgłoszeniu podaje się:
1)	nazwę klubu,
2)	listę członków,
3)	imię i nazwisko przewodniczącego klubu.
4. W razie zmiany składu klubu lub jego rozwiązania przewodniczący klubu 
jest obowiązany do niezwłocznego poinformowania o tym Przewodniczącego Rady.

§ 102

1.	Kluby działają wyłącznie w ramach Rady.
2.	Przewodniczący Rady prowadzi rejestr klubów.

§ 103

1.	Kluby działają w okresie kadencji Rady. Upływ kadencji Rady jest równoznaczny 
z rozwiązaniem klubów.
2.	Kluby mogą ulegać wcześniejszemu rozwiązaniu na mocy uchwał ich członków, podejmowanych bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy członków klubu.
3.	Kluby podlegają rozwiązaniu uchwałą Rady, gdy liczba ich członków spadnie poniżej  5.

§ 104

Prace klubów organizują przewodniczący klubów, wybierani przez członków klubu.

§ 105

1.	Kluby mogą uchwalać własne regulaminy.
2.	Regulaminy klubów nie mogą być sprzeczne ze Statutem Powiatu.
3.	Przewodniczący klubów są obowiązani do niezwłocznego przedkładania regulaminów klubów Przewodniczącemu Rady.
4.	Postanowienie ust. 3 dotyczy także zmian regulaminów.

§ 106

1.	Klubom przysługuje inicjatywa uchwałodawcza oraz uprawnienia wnioskodawcze 
i opiniodawcze w zakresie organizacji i trybu działania Rady.
2.	Kluby mogą przedstawiać swoje stanowisko na sesji Rady wyłącznie przez swych przedstawicieli.
§ 107

Na wniosek przewodniczących klubów Zarząd i Przewodniczący Rady  obowiązani 
są  zapewnić klubom organizacyjne warunki w zakresie niezbędnym do ich funkcjonowania.

Rozdział VII
Tryb pracy  organu wykonawczego Powiatu
	
§ 108

1.	Zarząd jest organem wykonawczym powiatu.
2.	W skład Zarządu wchodzą: Starosta jako jego przewodniczący, Wicestarosta 
i pozostali członkowie w liczbie 3 osób.
3.	Członkowie Zarządu mogą być wybrani również spoza składu Rady.
4.	Członkostwa w Zarządzie nie można łączyć z członkostwem w organie innej jednostki samorządu terytorialnego oraz z zatrudnieniem w administracji rządowej, a także 
z mandatem posła i senatora.

§ 109

Z członkami Zarządu wybranymi spoza składu Rady, radnymi wybranymi 
na stanowisko Starosty, Wicestarosty oraz członka Zarządu ( wskazanego przez Starostę ) nawiązuje się stosunek pracy na podstawie wyboru. 

§ 110

1.	Zarząd Powiatu wykonuje uchwały Rady i zadania powiatu określone przepisami prawa.
2.	Do zadań Zarządu należy w szczególności : 
1)	przygotowywanie projektów uchwał Rady,
2)	wykonywanie uchwał Rady,
3)	gospodarowanie mieniem Powiatu,
4)	wykonywanie budżetu Powiatu,
5)	zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych Powiatu, 
z zastrzeżeniem § 122 ust. 5.
3.	W realizacji zadań Zarząd podlega wyłącznie Radzie.
4.	Zarząd wykonuje zadania Powiatu przy pomocy Starostwa Powiatowego oraz jednostek organizacyjnych Powiatu, w tym Powiatowego Urzędu Pracy.

§ 111

1.	Starosta organizuje pracę Zarządu i Starostwa Powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami Powiatu oraz reprezentuje Powiat na zewnątrz.
2.	W sprawach nie cierpiących zwłoki, związanych z zagrożeniem interesu publicznego, zagrażających bezpośrednio zdrowiu i życiu oraz w sprawach mogących spowodować znaczne straty materialne, Starosta podejmuje niezbędne czynności należące do właściwości Zarządu. Nie dotyczy to wydawania przepisów porządkowych.
3.	Czynności, o których mowa w ust. 2, wymagają przedstawienia do zatwierdzenia 
na najbliższym posiedzeniu Zarządu. 
4.	Starosta jest kierownikiem Starostwa Powiatowego, zwierzchnikiem służbowym pracowników Starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych Powiatu 
oraz zwierzchnikiem powiatowych służ, inspekcji i straży.
5.	Starosta wydaje decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwość Powiatu, chyba że przepisy szczególne przewidują wydawanie decyzji przez Zarząd.
6.	Starosta może upoważnić na piśmie Wicestarostę, poszczególnych członków Zarządu, pracowników Starostwa, powiatowych służb, inspekcji i straży oraz kierowników jednostek organizacyjnych Powiatu, do wydawania w jego imieniu decyzji, o których mowa w ust. 5.
7.	Starosta może powoływać ekspertów i inne ciała doradcze.
8.	Starosta nawiązuje stosunek pracy ze Skarbnikiem Powiatu i Sekretarzem Powiatu.

§ 112

Do zadań Starosty w zakresie organizowania pracy Zarządu należy w szczególności:
1)	przygotowywanie projektu porządku obrad Zarządu,
2)	określenie czasu i miejsca posiedzenia Zarządu,
3)	przygotowywanie materiałów do projektowanego porządku obrad,
4)	zapewnienie obsługi posiedzenia Zarządu.

§ 113

1.	Członkowie Zarządu są zobowiązani brać czynny udział w jego pracach.
2.	Zarząd obraduje i podejmuje rozstrzygnięcia na posiedzeniach zwoływanych w miarę potrzeb, jednak nie rzadziej niż dwa razy w miesiącu.
3.	W razie potrzeby, Starosta może zwołać Zarząd w innym terminie, a także rozszerzyć porządek obrad.
4.	Starosta jest zobowiązany zwołać posiedzenia Zarządu na pisemny wniosek co najmniej 2 członków Zarządu, w terminie 3 dni od dnia złożenia wniosku.

§ 114

1.	Posiedzenia Zarządu zwołuje oraz przewodniczy im Starosta, a w razie jego nieobecności  Wicestarosta.
2.	W posiedzeniach Zarządu uczestniczą członkowie Zarządu – z głosem stanowiącym, natomiast Sekretarz Powiatu i Skarbnik Powiatu – z głosem doradczym.
3.	Do udziału w posiedzeniach Zarządu Starosta może zobowiązać pracowników Starostwa Powiatowego, kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży oraz jednostek organizacyjnych Powiatu, właściwych ze względu na przedmiot obrad.
4.	W posiedzeniach Zarządu Powiatu mogą brać udział radni oraz inne zaproszone osoby. 

§ 115

1.	Zarząd rozstrzyga w formie uchwał wszystkie sprawy należące do jego kompetencji wynikające z ustaw oraz przepisów wykonawczych do ustaw i w granicach upoważnień ustawowych.
2.	Oprócz uchwał zawierających rozstrzygnięcia Zarząd może podejmować inne uchwały, a w szczególność zawierające opinie i stanowiska Zarządu.
3.	Uchwały Zarządu podpisuje Starosta prowadzący obrady.
4.	Uchwały Zarządu będące decyzjami w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje Starosta. W decyzjach wymienia się imiona i nazwiska członków Zarządu, którzy brali udział w podjęciu decyzji.
5.   Zarząd podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy swojego składu. 
§ 116

1.	Inicjatywa uchwałodawcza przysługuje członkom  Zarządu, Sekretarzowi Powiatu 
i Skarbnikowi Powiatu.
2.	Zarząd rozstrzyga o sposobie wykonania uchwał Rady, chyba że Rada określi zasady wykonywania swojej uchwały.

§ 117

1.	Z posiedzenia Zarządu sporządza się protokół.
2.	W protokole podaje się imiona i nazwiska członków Zarządu uczestniczących 
w posiedzeniu, a w przypadku, gdy w posiedzeniu Zarządu uczestniczyły również inne osoby w protokole podaje się ich imiona i nazwiska oraz wskazuje w jakim charakterze 
te osoby uczestniczyły w posiedzeniu.
3.	Protokół z posiedzenia Zarządu powinien dokładnie odzwierciedlać przebieg posiedzenia, a zwłaszcza przebieg dyskusji nad rozstrzygnięciami podejmowanymi przez Zarząd.
4.	Protokół z posiedzenia Zarządu podpisują wszyscy członkowie Zarządu uczestniczący w posiedzeniu.
5.	Członkowie Zarządu oraz inni uczestnicy posiedzenia mogą zgłosić do protokołu wniosek o jego sprostowanie lub uzupełnienie.
6.	Zarząd przyjmuje protokół z posiedzeniu na posiedzeniu następnym. W razie zgłoszenia wniosków, o których mowa w ust. 5, o ich uwzględnieniu rozstrzyga Zarząd.
7.	Zarząd udostępnia protokoły ze swoich posiedzeń do publicznego wglądu, o ile 
nie narusza to przepisów ustawy o ochronie tajemnicy państwowej lub służbowej albo ochronie danych osobowych.
8.	Organy kontrolujące działalność Zarządu oraz radni mają prawo wglądu do protokołów 
z posiedzeń i uchwał Zarządu.
9.	Protokoły z posiedzeń Zarządu Powiatu winny być doręczone do Biura Rady w terminie 14 dni.
§ 118

Starosta składa Radzie na każdej sesji sprawozdanie z działalności Zarządu w okresie między sesjami.
§ 119

1.	Skarbnik Powiatu jest głównym księgowym budżetu powiatu.
2.	Zadania Skarbnika Powiatu jako głównego księgowego budżetu powiatu, określają odrębne przepisy.
3.	Skarbnik Powiatu kontrasygnuje dokumenty dotyczące czynności prawnych mogących spowodować powstanie zobowiązań majątkowych.
4.	Do kontrasygnaty czynności, o których mowa w ust. 3, Skarbnik może upoważnić inną osobę.
5.	Skarbnik Powiatu, który odmówił kontrasygnaty, ma jednak obowiązek jej dokonania 
na pisemne polecenie Starosty, przy równoczesnym powiadomieniu o tym Rady Powiatu 
i Regionalnej Izby Obrachunkowej.

§ 120

1.	Sekretarz Powiatu w imieniu Starosty sprawuje nadzór na wykonywaniem bieżących zadań przez komórki organizacyjne Starostwa, a w szczególności nad terminowym 
i prawidłowym załatwianiem spraw, przestrzeganiem regulaminu organizacyjnego Starostwa i Instrukcji Kancelaryjnej.
2.	Ponadto Sekretarz Powiatu zapewnia merytoryczną i techniczno – organizacyjną obsługę posiedzeń organów kolegialnych Powiatu oraz wykonuje inne zadania w ramach upoważnień udzielonych przez Zarząd i Starostę.
 
§ 121

Sekretarz Powiatu i Skarbnik Powiatu uczestniczącą w pracach Zarządu oraz mogą uczestniczyć w obradach Rady i jej komisji z głosem doradczym.

ROZDZIAŁ VIII
Jednostki organizacyjne Powiatu, powiatowe służby, inspekcje i straże

§ 122

1.	Jednostki organizacyjne powiatu tworzy się w celu wykonywania zadań Powiatu.
2.	Do jednostek, o których mowa w ust. 1 należą w szczególności:
5)	Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie,
6)	Powiatowy Urząd Pracy,
7)	domy pomocy społecznej,
8)	zakłady opieki zdrowotnej,
9)	szkoły  podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne i placówki oświatowo - wychowawcze, 
10)	instytucje kultury,
11)	powiatowy ośrodek dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej,
12)	oraz inne jednostki tworzone na podstawie obowiązujących przepisów.
3.	Jednostki organizacyjne Powiatu tworzy, przekształca i likwiduje oraz wyposaża 
w majątek Rada. 
4.	Organizację i zasady funkcjonowania jednostek organizacyjnych Powiatu określają regulaminy organizacyjne uchwalone przez Zarząd, z zastrzeżeniem ust. 5.
5.	Szczególne warunki lub zasady powoływania, odwoływania oraz tryb zatrudniania 
i zwalniania kierowników i pracowników powiatowych służb, inspekcji i straży oraz jednostek organizacyjnych Powiatu określają odrębne przepisy.
6.	Zarząd prowadzi i aktualizuje wykaz jednostek organizacyjnych Powiatu. Wykaz udostępnia się do publicznego wglądu w Starostwie Powiatowym. 
§ 123

1.	Powiatowe służby, inspekcje i straże tworzą:
1)	Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Raciborzu,
2)	Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Raciborzu.
2	Starosta, sprawując zwierzchnictwo w stosunku do powiatowych służb, inspekcji 
i straży:
1)	powołuje i odwołuje ich kierowników, z wyjątkiem kierowników jednostek wymienionych w ust. 1 pkt. 1 i 2
2)	zatwierdza programy ich działania,
3)	uzgadnia wspólne działanie tych jednostek na obszarze Powiatu,
4)	w sytuacjach szczególnych kieruje wspólnymi działaniami tych jednostek, 
5)	zleca w uzasadnionych przypadkach prowadzenie kontroli.
3.	Uprawnienia Starosty i Rady Powiatu wobec powiatowych służb, inspekcji i straży określają przepisy ustawowe.

§ 124

Powiatową administrację zespoloną stanowią:
1)	Starostwo Powiatowe,
2)	Powiatowy Urząd Pracy, będący jednostką organizacyjną Powiatu,
3)	jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży.

ROZDZIAŁ IX
Gospodarka finansowa Powiatu

§ 125

1.	Powiat prowadzi samodzielnie gospodarkę finansową na podstawie budżetu Powiatu. 
2.	Budżet Powiatu jest planem finansowym obejmującym dochody i wydatki Powiatu.
3.	Budżet Powiatu jest uchwalany przez Radę na rok kalendarzowy zwany dalej „rokiem budżetowym”.

§ 126

1.	Opracowanie i przedstawienie do uchwalenia projektu budżetu Powiatu, a także inicjatywa w sprawie zmian tego budżetu, należą do wyłącznej kompetencji Zarządu. 
2.	Zarząd przygotowuje i przedstawia Radzie, nie później niż do dnia 
15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy, projekt budżetu, uwzględniając zasady prawa budżetowego oraz ustalenia Rady. 
3.	Bez zgody Zarządu, Rada nie może wprowadzić w projekcie budżetu Powiatu zmian powodujących zwiększenie wydatków nie znajdujących pokrycia w planowanych dochodach lub zwiększenia planowanych dochodów bez jednoczesnego ustanowienia źródeł tych dochodów. 
§ 127

Rada określa tryb prac nad projektem uchwały budżetowej, ustalając 
w szczególności:
1.	obowiązki jednostek organizacyjnych Powiatu oraz powiatowych służb, inspekcji i straży, w toku prac nad projektem budżetu Powiatu,
2.	wymaganą przez Radę szczegółowość projektu, z zastrzeżeniem, że szczegółowość 
ta nie może być mniejsza niż określona w odrębnych przepisach, 
3.	wymagane materiały informacyjne, które Zarząd powinien przedstawić Radzie 
wraz z projektem uchwały budżetowej, 
4.	terminy obowiązujące w toku prac nad projektem budżetu Powiatu.

§ 128

1.	Uchwała budżetowa Powiatu powinna być uchwalona przed rozpoczęciem roku budżetowego.
2.	W przypadku nieuchwalenia budżetu w terminie wymienionym w ust. 1 do czasu uchwalenia budżetu przez Radę, nie później jednak niż do dnia 31 marca roku budżetowego, podstawą gospodarki budżetowej jest projekt budżetu przedłożony Radzie.
3.	W przypadku nieuchwalenia budżetu w terminie, o którym mowa w ust. 2, Regionalna Izba Obrachunkowa ustala budżet Powiatu najpóźniej do dnia 30 kwietnia roku budżetowego. Do dnia ustalenia budżetu przez Regionalną Izbę Obrachunkową podstawą gospodarki budżetowej jest projekt budżetu, o którym mowa w ust. 2. 
4.	W przypadku gdy dochody i wydatki państwa określa ustawa o prowizorium budżetowym, Rada może uchwalić prowizorium budżetowe Powiatu na okres objęty prowizorium budżetowym państwa. 
5.	Uchwałę budżetową Powiatu lub uchwałę, o której mowa w ust. 4, Starosta przedkłada Regionalnej Izbie Obrachunkowej w ciągu 7 dni od dnia jej podjęcia. 

§ 129

1.	Za prawidłowe wykonanie budżetu Powiatu odpowiada Zarząd.
2.	Zarządowi przysługuje wyłączne prawo:
1)	zaciągania zobowiązań mających pokrycie w ustalonych w uchwale budżetowej kwotach wydatków, w ramach upoważnień udzielonych przez Radę,
2)	emitowania papierów wartościowych, w ramach upoważnień udzielonych 
przez Radę, 
3)	dokonywania wydatków budżetowych, 
4)	zgłaszania propozycji zmian w budżecie Powiatu, 
5)	dysponowania rezerwą budżetową Powiatu, 
6)	blokowania środków budżetowych, w przypadkach określonych ustawą.
3.	Gospodarka środkami finansowymi znajdującymi się w dyspozycji powiatu jest jawna. Wymóg  jawności jest spełniany w szczególności przez:
1)	jawność debaty budżetowej, 
2)	opublikowanie uchwały budżetowej oraz sprawozdań z wykonania budżetu Powiatu,
3)	przedstawienie pełnego wykazu kwot dotacji celowych udzielanych z budżetu Powiatu, 
4)	ujawnienie sprawozdania Zarządu z działań, o których mowa w ust. 2 pkt. 1 i 2.

ROZDZIAŁ X
Mienie Powiatu

§ 130

1.	Mieniem Powiatu jest własność i inne prawa majątkowe nabyte przez Powiat lub inne powiatowe osoby prawne.
2.	Powiatowymi osobami prawnymi, oprócz Powiatu, są inne samorządowe jednostki organizacyjne, którym ustawy przyznają taki status, a także te osoby prawne, które mogą być tworzone na podstawie ustaw wyłącznie przez Powiat.
3.  Powiat jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia Powiatu nie należącego do innych powiatowych osób prawnych.

§ 131

1.	Oświadczenia woli w sprawach majątkowych w imieniu Powiatu składają 
dwaj członkowie Zarządu lub jeden członek Zarządu i osoba upoważniona przez Zarząd 
w drodze uchwały. 
2.	Zarząd może upoważnić pracowników Starostwa, kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży oraz jednostek organizacyjnych Powiatu, do składania oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności Powiatu. 
3.	Jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata Skarbnika Powiatu lub osoby przez niego upoważnionej. 

§ 132

Powiat nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania innych powiatowych osób prawnych, chyba że przepis ustawy stanowi inaczej. 

§ 133

1.	Zarząd mieniem Powiatu i jego ochrona powinny być wykonane ze szczególną starannością. 
2. Za właściwe gospodarowanie mieniem Powiatu odpowiedzialny jest Zarząd, 
a także kierownicy powiatowych służb, inspekcji i straży oraz jednostek organizacyjnych Powiatu.

ROZDZIAŁ XI
Zasada jawności działania organów

§ 134

1.	Działalność organów Powiatu  jest jawna, a ograniczenia jawności wynikać mogą jedynie  z ustaw.
2.	Jawność działania organów Powiatu polega w szczególności na:
1) informowaniu mieszkańców o terminie i tematyce sesji Rady oraz posiedzeń Komisji – poprzez wywieszenie informacji na tablicy informacyjnej w hollu Starostwa 
lub podanie informacji w środkach masowego przekazu,
2) prawie mieszkańców do uczestnictwa w sesjach Rady i posiedzeniach Komisji,
3) udostępnianiu dokumentów z posiedzeń organów powiatu i Komisji Rady – za wyjątkiem dokumentów do których dostęp ograniczony jest ustawowo.

§ 135

1.	Udostępnienie dokumentu następuje na wniosek zainteresowanego, za zgodą właściwej osoby, stosownie do postanowień ust. 5 niniejszego paragrafu.
2.	Wniosek w sprawie udostępnienia dokumentu może być złożony ustnie lub pisemnie, 
w dowolnej formie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
3.	Udostępnienie dokumentu polega na umożliwieniu osobie zainteresowanej bezpośredniego wglądu do wskazanego przez nią dokumentu. Wgląd odbywa się 
w komórce organizacyjnej, w której dokument jest przechowywany, w godzinach pracy Starostwa, w obecności pracownika tej komórki wyznaczonego przez osobę zezwalającą 
na udostępnienie dokumentu, chyba że okoliczności pozwalają na rezygnację z takiego nadzoru.
4.	W zależności od danych zawartych w dokumencie jaki podlega udostępnieniu, udostępnienie może nastąpić w jeden z następujących sposobów:
1) udostępnienie całego dokumentu,
2) udostępnienie określonego fragmentu dokumentu, jeżeli takie udostępnienie jest, bez szkody dla integralności materialnego nośnika tego dokumentu, możliwe,
3) w drodze sporządzenia kopii lub wyciągu z udostępnianego fragmentu dokumentu,
4) w inny adekwatny do sytuacji sposób.
5.  Zgodę na udostępnienie dokumentu wyrażają:
1) Przewodniczący Rady lub Kierownik Biura Rady  – w zakresie dokumentów dotyczących pracy Rady i jej Komisji,
2) Zarząd lub Sekretarz Powiatu – w zakresie dokumentów dotyczących pracy Zarządu jako organu wykonawczego Powiatu,
3) kierownicy komórek organizacyjnych – w zakresie działalności danej komórki organizacyjnej.
6. Osoby, o których mowa w ust. 5, na czas swojej nieobecności, wyznaczą osoby upoważnione do wyrażania zgody na udostępnianie dokumentów.

§ 136

1.	W przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz w przypadku umorzenia postępowania o udostępnienie informacji  strona otrzymuje stosowną decyzję.
2.	Od w/w decyzji stronie przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. 

ROZDZIAŁ XII
 Pracownicy samorządowi

§ 137

1.	Pracownicy samorządowi zatrudnieni są na podstawie:
1) wyboru – Starosta, Wicestarosta, Etatowy Członek Zarządu,
2) powołania – Sekretarz Powiatu, Skarbnik Powiatu,   
3) umowy o pracę – pozostali pracownicy.
2. O ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, kierownicy powiatowych jednostek          organizacyjnych zatrudniani są na podstawie umowy o pracę.

ROZDZIAŁ XIII
 Postanowienia końcowe

§ 138

Zmiany niniejszego Statutu dokonuje Rada w trybie właściwym dla jego uchwalenia.

§ 139

W sprawach nieuregulowanych niniejszym Statutem stosuje się odpowiednio przepisy ustawy.